Log In
Logout Log In
  Search

Ukrayna’da ekonomik göstergeler iyi yönde gelişim sağlıyor...

20 Ağustos 2018

Comments

2
 Ağustos 20, 2018
 2
Category Söyleşi

Ukrayna gerçekten de 2014 ve 2015 yıllarında sıkıntılı bir süreçten geçti. Ülkenin GSMH büyümesi eksiye döndü (-%9,8) MB Döviz rezervleri 13 Milyar USD’ ya kadar düştü. Ihracat %30 ,ithalat % 32 azaldı ,döviz kurları ve buna bağlı olarak ta da enflasyon aşırı yükseldi. Tüm bu olumsuz gelişmeler halkın satın alma gücünün gerilemesine ve beklendiği gibi yabancı yatırımcıların da planlarını ertelemesine yol açtı . Bu sancılı dönem 2016 yılından itibaren düzelmeye başladı. IMF programlari devreye girdi, siyasi ortam yumuşadı ve ekonomik büyümenin tekrar pozitif’e döndüğünü  (+%2,4) ve döviz rezervlerini artmaya başladığı bir döneme girildi .

Serkan Bağ: Uzun yıllardır bu bölgede ve Ukrayna’dasınız, Ukrayna maceranız ne zaman başladı?

Mete Karaer: Ukrayna maceram 2012 yılının Mart ayında başladı. Uzun yıllar çeşitli kademelerinde görev aldığım Arçelik firması, bölgesel pazarlardaki deneyim ve tecrübelerimi kullanarak, yeniden kurgulanması planlanan Ukrayna pazarı stratejilerini geliştirmek ve yeni bir satış ve pazarlama şirketinin temellerini atmak üzere beni bu ülkede görevlendirdi..Yoğun bir çalışma sonrası önce yerel yönetici kadromuzu oluşturduk.  Bunu ekibin kalan kısmının seçimi ve işe alım süreçleri takip etti. Ofis ,depo , lojistik firma secimi  ve diğer anlaşmalarımızı tamamladıktan sonra 2012 Temmuz ayında Beko Ukraine LLC adıyla Ukrayna firmamız faaliyete geçti .Bu firmada yaklaşık 4,5 yıl Genel Müdür ve Ülke Müdürü olarak görev yaptım .

Ilk çalışma yılından itibaren Beko markası istikrarlı bir büyüme yakaladı. Pazar payını hızla yükseltti ,servis ağını ve ürün yelpazesini genişletti ve Ukraynalı tüketicilerin en çok tercih ettiği markalar arasına girdi .Bayrağı benden devralan arkadaşlarım Türk sanayi mamullerinin bu pazardaki gücünü ve kalitesini kanıtlamak üzere aynı dinamizmle çalışmaya devam ediyorlar.

Serkan Bağ: Ukrayna’daki faaliyetlerinizden bahseder misiniz?

Mete Karaer: Daha evvel bahsettiğim Beko Ukraine LLC’deki görevimi 2016 yılında Koç grubundan emekli olarak tamamladım ama ailemizin bu ülkeyi çok benimsemesi, buradaki çok uluslu arkadaş çevremiz, oğlumuzun eğitiminin devamını sağlamak ve ülkenin 2015 yılında girdiği ekonomik krizden çıkmasının akabinde doğacağına inandığımız yeni iş olanaklarını değerlendirebilmek amacıyla Türkeye’ye dönmeyip bir müddet daha Ukrayna’da yaşamaya karar verdik.

Bu pazara girip uzun dönemli iş yapmak isteyen muhtelif sektörlerdeki şirketlere strateji  oluşturma ve yönetim danışmanlığı yapıyorum. Bunun dışında bazı Türk şirketlerinin Ukrayna temsilciliğini yürütüyorum.

Bu arada bilindiği üzere TUSIB Türkiye Ukrayna Sanayici ve İşadamları Birliği Yönetim Kurulundaki görevim, üstlenmiş olduğum yeni ve daha büyük sorumluluklar ile devam ediyor .

Serkan Bağ: Ukrayna zorlu bir kriz sürecinden geçti. Son yıllarda ekonomi ve yatırım alanlarında iyileşme gözlüyor musunuz?

Mete Karaer: Ukrayna gerçekten de 2014 ve 2015 yıllarında sıkıntılı bir süreçten geçti. Ülkenin GSMH büyümesi eksiye döndü (-%9,8) MB Döviz rezervleri 13 Milyar USD’ ya kadar düştü,. Ihracat %30 ,ithalat % 32 azaldı ,döviz kurları ve buna bağlı olarak ta da enflasyon aşırı yükseldi. Diğer yandan Doğu Ukrayna‘da baş gösteren ayrılıkçı çatışmalar da ülkeyi oldukça huzursuz etti.

Tüm bu olumsuz gelişmeler halkın satın alma gücünün gerilemesine ve beklendiği gibi yabancı yatırımcıların da planlarını ertelemesine yol açtı . Bu sancılı dönem 2016 yılından itibaren düzelmeye başladı .IMF programlari devreye girdi ,siyasi ortam yumuşadı ve ekonomik büyümenin tekrar pozitif ‘e döndüğünü  (+%2,4) ve döviz rezervlerini artmaya başladığı bir döneme girildi .

Son ekonomik verilere bakıldığında ;GSMH büyümesinin  2018 yılında da olumlu seyrini devam ettirerek yıl sonunda %+3,4 seviyesine ulaşabileceği öngörülmekte.

Bununla beraber kur istikrarının sağlanması neticesinde enflasyonun yavaşlayıp Nisan 2018’ de son 1 yılın en düşük düzeyine inmesi, 2016 yılı başında AB ile imzalanan Serbest Ticaret Anlaşmasının devreye girmesi sonrası artışa devam eden ihracatın 2017 sonunda 43,3 milyar  Usd ‘ye , ithalatın ise  49,6 milyar Usd‘yi yakalaması ekonomideki canlanmanın boyutlarını anlayabilmek adına bizlere ışık tutuyor.

Bu olumlu ekonomik gelişmeler olur iken , hukuk ,vergi sistemi ,gümrük ve diğer alanlarda öngörülen yapısal reformların gecikmesi ve bazı kanunların Parlamentodan hala çıkarılamaması AB çevrelerinde ve IMF nezdinde Ukrayna yönetimine yöneltilen eleştirilerin dozunun gittikçe artmasına sebep oluyor .

Yatırım konusuna gelince ülkedeki genel tabloya bakıldığında doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının (FDI) gereken hızla artmadığı, ancak özellikle tarım sektörüne yabancıların ilgisinin çok fazla olduğu ve bununla ilgili hukuki düzenlemeler gerçekleştiği takdirde büyük bir canlanma beklendiğini söylemek mümkün.

Gözlemlediğim kadarıyla enerji sektörüne verilen özel önem nedeniyle yenilenebilir enerji, turizm, uluslararası taşımacılık, deniz limanları, gıda ürünleri üretimleri (rafine ayçicek yağı ,süt ürünleri ) konusunda gerçekleşen ve proje aşamasında  olan yatırımlar var.

Yatırım ikliminin iyileşmesi ve reformların hızlanması halinde önümüzdeki 5 yıl içinde ülkeye olan ilginin daha da artacağı kanatindeyim.

Serkan Bağ: Ülkedeki siyasi ve ekonomik kriz nedeniyle bazı yabancı yatırımcıların ve işadamlarının ülkeden ayrıldığı görüldü. Ancak siz Ukrayna’daki faaliyetlerinizi sürdürdünüz. Bunun nedeni nedir?

Mete Karaer: 2014 ve 2015 yılları bankacılık ve ithalata dayalı sektörler için çok zor bir dönem oldu. Kur hareketlerini yönetmekte zorlanan, sermaye gücü kısıtlı olan ve pazarda bir iyileşme umudu göremeyen firmalar ve işadamları ülkeden ayrılmak zorunda kalmış olabilirler.

Mensubu olduğum şirketler krizlerin her zaman yeni fırsatlar yaratacağını düşünerek sabırla bekleme yolunu seçti. Benim de başka pazarlarda böyle krizleri  yaşamış ve yönetme tecrübesine sahip olmama ilaveten Ukrayna’nın Batı dünyası için özel önemi nedeniyle fazla yalnız bırakılmayacağına olan şahsi ve kurumsal inancımız yüzünden faaliyetlerimizi sürdürdük .Öngörümüzde ne denli haklı olduğumuzu ortada…

Serkan Bağ: Nisan sonunda düzenlenen Genel Kurul seçimlerinde, Türkiye Ukrayna Sanayiciler ve İşadamları Birliği (TUSİB) yönetim kurulu başkanı olarak seçildiniz. TUSİB’den bahseder misiniz?

Mete Karaer: TUSIB Kiev’de 2012 yılında kurulmuş bir işadamları platformu, bir sivil toplum kuruluşu. Ukrayna’da Türk iş dünyasını ilgilendiren her konuda devrede olmaya çalışan aktif bir yönetim kurulumuz var .

İçinde değişik sektörlerden, yatırımcı, üst düzey yönetici ve iş insanlarının bulunduğu yaklaşık 30 aktif üyemiz bulunuyor  .

Birliğimizin kapıları sadece Türk şirket ve iş insanlarına açık değil. Ukrayna’da faaliyet gösteren, UIA (Ukraine International Airlines), Premier Hotels Group, ING bank gibi değişik ülke ve sektörlerden daha birçok üyemiz olduğunu söyleyebilirim.

Üyelerimizin çıkarlarını her alanda korumak için devlet kurumlarıyla anlamlı ve verimli ilişkiler kurmak ve Türk iş dünyasının kendi içinde daha iyi bir sinerji yakalaması için uygun ortamları yaratmak için yoğun bir çaba içindeyiz.

TUSIB olarak üyesi olduğumuz UCCI (Ukrayna Ticaret ve Sanayi Odası) ve USPP (Ukrayna Sanayici ve İşadamları Birliği ) nezdinde Türkiye ile ilgili ekonomik ağırlıklı  konularda bilgi alışverişinde bulunuyoruz.

Ukrayna Parlamentosu komiteleri  ve çalışma gruplarına çeşitli kanun tasarilari  ile ilgili üyelerimizin görüş ve tecrübelerini paylaşıyoruz. Ukrayna Anti Monopol Komitesi ve diğer  resmi kurumlar nezdinde üyelerimizin sorunlarını yakından takip etmek önem verdiğimiz faaliyelerimiz  arasında.

İş dünyası ile  ilgili önemli haberleri, ekonomik gelişmeleri ve kanun değişikliklerini inceleyip haftalık olarak üyelerimize mail ile bildiriyor ve web sitemizde yayınlıyoruz.

üyelerimizin çıkarlarını her alanda korumak için devlet kurumlarıyla anlamlı ve verimli ilişkiler kurmak ,Türk iş dünyasının kendi içinde daha iyi bir sinerji yakalaması

Zaman  zaman kendi alanında uzman akademisyen profesyonel ve iş insanlarının katıldığı konferanslar, paneller düzenleyip Türk ve Ukraynalı iş insanlarının tanışmasını,yeni işbirlikleri ve dayanışma ortamı oluşturmasını sağlamaya  çalışıyoruz. .

Web sitemizde kullanıma açık ‘Business Bridge’ portalı ile her ülkeden şirketler ürün-hizmet  teklif ediyor ve arayabiliyorlar.

Serkan Bağ: TUSİB’in hedefleri nelerdir?

Mete Karaer: Türk Ukrayna Sanayici ve İşadamlari Birligi olarak bizler; Türkiye ve Türk İş dünyasının Ukrayna’da daha çok ve doğru tanınması icin birligimize bir misyon bictigimiz gibi, Ukrayna ve Turkiye arasinda başarılı isbirlikteliklerinin kurabilmesi için gereken ortamın tesis edilmesi amacıyla da calismalar yapmaktayiz.

Bu noktadan yola çıkarak ifade etmem gerekir ki, Ukrayna’da daha adil ve şeffaf bir iş ortamının geliştirilmesine yönelik reformları teşvik etmek ,serbest girişimi desteklemek, ülkeye yeni yatırımcıların girişini ve  önceki yatırımların genişlemesini kolaylaştıracak bir iklimin oluşturulmasına katkıda bulunmak da yine misyonlarimiz arasinda yer almaktadir.

Serkan Bağ: Ukrayna ile Türkiye arasında Serbest Ticaret Anlaşması imzalanması görüşmelerinde sona varıldı. STA’nın iki ülke ilişkilerine ne tür katkıları olacağını düşünüyorsunuz?

Mete Karaer: Ukrayna ile Türkiye arasındakı STA görüşmelerinin sonuçlanması iki ülke ekonomik ilişkileri açısından oldukça önemli .

2016 yılında yürülüğe giren Ukrayna – AB Serbest Ticaret Anlaşmasının Türkiye’ nin Ukrayna’ya yaptiğı sanayi ürünleri ihracatında kayda değer bir düşüşe sebep olduğunu biliyoruz.

Özellikle dayanıklı tüketim ürünleri ,seramik ve inşaat malzemeleri ,tekstil, ve hazır giyim ve otomotiv yedek parça gibi Türkiye’nin güçlü olduğu ürünler, AB üyesi ülkelerin  gümrüksüz ithal edilen ürünleri karşısında rekabet etmekte zorlandılar ve pazar kaybettiler .

Eğer Türkiye ile STA imzalanırsa her iki ülkenin birbirine olan ihracatının canlanmasının yanısıra bazı Türk girişimcilerin ülkedeki ucuz işgücü ve diğer bazı avantajlar nedeniyle Ukrayna’da üretim yaparak 3. ülkelere satış imkanları yaratabilecekleri elverişli bir ortam ortaya çıkabilecektir  ve bundan her iki ülke de fayda sağlayacaktır

Serkan Bağ: Ukrayna’da yaşayan bir Türk yatırımcı olarak, ülkenin yatırım iklimini nasıl değerlendiriyorsunuz? Reform çalışmalarının sonuçlarını hissetmeye başladığınızı söyleyebilir misiniz?

Mete Karaer: Ukrayna iş yapma zorluğu açısından hala yukarı sıralarda yer alan bir ülke ancak tüketim eğilimi yüksek 42 milyon kişinin yaşadığı büyük bir pazar durumunda .

Ekonomik göstergeler iyi yönde gelişme gösterirken yatırım iklimi de seçilmiş sektörler için gittikçe daha cazip hale gelecektir kanaatindeyim.

Reform çalışmaları yavaş ilerliyor ve sonuçları henüz tam hissedilmiş  değil çünkü bunların hayata geçmesi bir çok şeyin değişmesine ve kurumların el değiştirmesine yol açacak endişesi var bu da belli bir direnç oluşturuyor. Ancak 2019 yılı seçimleri sonrası toplumun baskısı ve AB kurumlarının telkini ile reformların daha çabuk gerçekleşeceğini bekleyebiliriz.

Ukrayna’ya yatırım yapmak isteyen Türk yatırımcılara önerileriniz nelerdir? 

Mete Karaer: Türk yatırımcılarının önemli avantajlarından biri Ukrayna halkının Türkiye ve Türk insanına olan sevgisi ve saygısı ile Türk malına olan ilgi.

Öte yandan Ukrayna’da iş yapmak ilk bakışta oldukça kolay görünse de işin içine girince kendine has çok sayıda zorluklar ve görünmez engellerle karşılaşılabiliyor.

Vergi kanunları ,KDV sistemi ,kambiyo rejimi ve gümrük işlemleri eskiye göre çok kolaylaştırılmış olsa da hala çok karmaşık .

İşadamlarımızın iş yapacakları konuda kanunları ve ülke gerçeklerini çok iyi incelemeleri, gerçekçi bir fizibilite hazirlamalari ve yatırıma karar verdikten sonra ilgili bölge resmi idareleri ile çok iyi ilişkiler kurmaları gerekiyor.

Bir başka konu da yerel ortak ile şirket kurulacak ise doğru ortak seçiminin yapılması.

Ortaklığa karar verildikten sonra çok titiz ve detaylı bir anlaşma hazırlanıp imzalanması, bununla ilgili uzman bir hukuk desteği alınması ileride ortaya çıkabilecek anlaşmazlıkları asgariye indirmek için önemli bir unsur.

2 responses on “Ukrayna’da ekonomik göstergeler iyi yönde gelişim sağlıyor…

Bir cevap yazın